Cách tính giá thành sản phẩm đơn giản, chi tiết nhất

Ngày đăng: 19/07/2024

Tính giá thành sản phẩm chính xác và hiệu quả là vấn đề quan trọng đối với doanh nghiệp. Bài viết này sẽ cung cấp cách tính giá thành sản phẩm sản xuất đơn giản và chi tiết nhất, giúp xác định giá bán hợp lý và tăng lợi nhuận. Phân loại các loại giá thành và áp dụng công thức tính giá thành phù hợp, doanh nghiệp sẽ có lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Tìm hiểu ngay!

Tổng quan giá thành sản phẩm

Doanh nghiệp cần ứng dụng cách tính toán giá thành phù hợp với đặc thù sản xuất và mục tiêu kinh doanh. Tính giá thành sản phẩm giúp doanh nghiệp định giá chính xác và đảm bảo yếu tố cạnh tranh trên thị trường.

Giá thành sản phẩm là gì?

Giá thành của một sản phẩm là tổng số tiền chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để hoàn thiện sản phẩm trong điều kiện sản xuất bình thường. Các chi phí chủ yếu bao gồm:

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí cho các nguyên vật liệu chính và phụ cần thiết để sản xuất sản phẩm.
Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm tiền lương và các khoản chi trả cho lao động tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất.
Chi phí chung: Bao gồm các chi phí chung phát sinh trong quá trình sản xuất như khấu hao thiết bị, công cụ dụng cụ, chi phí nhân công quản lý, và chi phí tiêu hao nguyên vật liệu.

Phân loại giá thành sản phẩm

Có 3 loại giá thành sản phẩm:

Giá thành kế hoạch: Là dựa trên chi phí được ước tính cụ thể và liệt kê cụ thể trên kế hoạch.
Giá thành định mức: Là khoản ước tính dựa trên tình hình kinh tế tại cùng một thời điểm thực hiện.
Giá thành thực tế: Là khoản chi phí sản xuất dựa trên thông tin kế toán thu thập được trong quá trình thực hiện kế hoạch thực tế.

Phân loại giá thành sản phẩm

2 loại giá thành phân theo loại phát sinh là:

Giá thành sản xuất: Đây là chi phí liên quan trực tiếp đến quá trình sản xuất tại phân xưởng, bao gồm chi phí nhân công trực tiếp, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và các chi phí sản xuất chung phát sinh trong quá trình sản xuất,…
Giá thành tiêu thụ: Đây là khái niệm rộng hơn, bao gồm cả giá thành sản xuất và các chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí phục vụ việc đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Ý nghĩa của việc xác định giá thành sản phẩm

Việc xây dựng phương pháp tính giá thành sản phẩm phù hợp với hoạt động sản xuất kinh doanh rất quan trọng vì giúp doanh nghiệp hiểu rõ và đánh giá toàn bộ chi phí cần phải bỏ ra để hoàn thành sản phẩm một cách hợp lý. Dựa trên phương pháp tính giá thành này, doanh nghiệp có thể xác định giá bán sản phẩm một cách cân đối, lập kế hoạch cạnh tranh trên thị trường, tối ưu hóa giá thành sản xuất, và đạt được các mục tiêu quản trị khác.

Xem thêm: Quy trình vận hành máy nén khí an toàn

Quy trình cách tính giá thành sản phẩm

Tổng hợp chi phí sản xuất: Thu thập và phân loại các chi phí như nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.
Phân bổ các chi phí: Phân bổ chi phí chung cho từng loại sản phẩm để tính toán giá thành chính xác.
Lựa chọn phương pháp tính giá thành: Chọn phương pháp phù hợp như phương pháp trực tiếp, theo đơn đặt hàng, loại trừ sản phẩm phụ, tỷ lệ, hệ số, hoặc phân bước.
Xác định số lượng sản phẩm và sản phẩm dở dang: Xác định số lượng sản phẩm hoàn thành và sản phẩm dở dang cuối kỳ.
Đánh giá và xác định giá trị sản phẩm dở dang: Xác định giá trị của sản phẩm dở dang dựa trên chi phí nguyên vật liệu, sản phẩm hoàn thành tương ứng hoặc chi phí sản xuất định mức.
Tính toán giá trị thành phẩm: Tính toán tổng giá trị của sản phẩm dựa trên các chỉ số kinh doanh và sản xuất.
Tính giá thành và hoàn tất quy trình: Lập bảng tính giá thành sản phẩm cho từng sản phẩm để đưa ra quyết định kinh doanh và quản lý.

Tham khảo thêm: Nguyên Tắc Quản Lý Của Henry Fayol – Đừng Làm Nhiều Hơn Mà Nên Làm Thông Minh Hơn

Các cách tính giá thành sản phẩm chi tiết nhất

Có mấy cách tính giá thành sản phẩm

Mỗi phương pháp tính giá thành sản phẩm có mục tiêu sử dụng khác nhau. Để biết được cách tính nào phù hợp với doanh nghiệp hãy theo dõi nội dung hướng dẫn cách tính giá thành sản phẩm chi tiết dưới đây:

Phương pháp tính giá thành theo phương pháp giản đơn (trực tiếp)

Phương pháp này thường áp dụng cho các doanh nghiệp có quy trình sản xuất đơn giản, sản xuất ít chủng loại hàng hóa với khối lượng lớn, chu kỳ sản xuất ngắn và có ít hoặc không có sản phẩm dở dang.

Công thức tính giá thành:

Tổng giá thành sản xuất

Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ

Chi phí sản xuất trong kỳ

Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

Giá thành trên một đơn vị sản phẩm được tính

Giá thành sản phẩm

Số lượng sản phẩm hoàn thành

Phương pháp định mức

Các cách tính giá thành sản phẩm theo định mức

Phương pháp tính giá thành sản phẩm theo định mức thường được áp dụng cho các doanh nghiệp có quy trình sản xuất ổn định. Các doanh nghiệp này đã thiết lập và quản lý được các định mức cho từng khâu sản xuất, cũng như có khả năng tổ chức, vận hành và tổng hợp chi phí sản xuất một cách hiệu quả. Phương pháp này đòi hỏi doanh nghiệp phải thường xuyên kiểm tra và điều chỉnh các định mức để đảm bảo phù hợp với tình hình sản xuất thực tế.

Công thức tính giá thành:

Giá thành thực tế sản phẩm

Giá thành định mức đơn vị sản phẩm từng loại

Tỷ lệ chi phí (%)

Trong đó:

Tỷ lệ chi phí (%)

(Tổng giá thành sản xuất thực tế của các loại sản phẩm / Tổng giá thành sản xuất định mức của các loại sản phẩm)

100

Tính giá thành theo phương pháp hệ số

Cách tính giá thành sản phẩm theo hệ số thường được áp dụng cho các doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu và lao động cố định trong quá trình sản xuất nhưng thu được nhiều sản phẩm khác nhau. Chi phí trong trường hợp này được tập hợp chung cho toàn bộ quá trình sản xuất thay vì tính riêng cho từng sản phẩm cụ thể. Các ngành thường áp dụng phương pháp này bao gồm may mặc, hóa chất, chế tạo, cơ khí, điện cơ, chăn nuôi…

Giá thành đơn vị sản phẩm tiêu chuẩn

Tổng giá thành của tất cả các sản phẩm

Tổng số sản phẩm gốc

Trong đó:

Số sản phẩm tiêu chuẩn

Số sản phẩm của từng loại

Hệ số quy đổi từng loại

Với hệ số quy đổi doanh nghiệp cần xác định riêng cho từng loại sản phẩm khác nhau trên một loại sản phẩm. Hệ số tiêu chuẩn được quy ước là hệ số 1.

Tổng giá thành sản xuất sản phẩm

Số sản phẩm tiêu chuẩn

Giá thành đơn vị sản phẩm tiêu chuẩn

Phương pháp tính giá thành sản phẩm theo đơn đặt hàng

Cách tính giá thành sản phẩm theo đơn đặt hàng

Phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng được áp dụng cho các doanh nghiệp có quy trình sản xuất theo đơn chiếc hoặc sản xuất hàng loạt dựa trên các đơn đặt hàng cụ thể. Giá thành sẽ được tính riêng cho từng đơn hàng, và hệ thống kế toán chi phí cần được tổ chức chi tiết để theo dõi chi phí của từng đơn hàng một cách cụ thể và rõ ràng.

Giá thành của từng đơn hàng

Tổng chi phí nguyên vật liệu chi tiết

Chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí sản xuất chung (*)

(*) Chi phí này được tính từ thời điểm bắt đầu cho đến khi hoàn thành đơn đặt hàng.

Xem thêm: 3 cách tính khấu hao tài sản cố định chính xác và mới nhất

Phương pháp phân bước

Phương pháp tính giá thành phân bước được sử dụng trong các doanh nghiệp có quy trình sản xuất phức tạp, diễn ra tại nhiều bộ phận sản xuất với nhiều giai đoạn công nghệ khác nhau. Chi phí được tập hợp chi tiết theo từng bộ phận hoặc công đoạn sản xuất của sản phẩm. Phương pháp này phù hợp cho những doanh nghiệp có nhu cầu lớn về việc bán nửa thành phẩm ra ngoài hoặc có yêu cầu cao về quản lý nội bộ giữa các giai đoạn công nghệ khác nhau, chẳng hạn như giữa các bộ phận, phân xưởng. Doanh nghiệp cần xác định giá thành của từng bước hoàn thành trước khi xác định giá thành của sản phẩm cuối cùng.

Công thức tính:

Giá thành thành phẩm hoàn thành trong kỳ

Giá thành sản phẩm giai đoạn 1

Giá thành sản phẩm giai đoạn 2

...

Giá thành sản phẩm giai đoạn n

Phương pháp loại trừ sản phẩm phụ

Phương pháp tính giá thành này được áp dụng cho các doanh nghiệp mà trong quá trình sản xuất, ngoài sản phẩm chính, còn tạo ra sản phẩm phụ. Trong trường hợp này, doanh nghiệp cần loại bỏ giá trị của sản phẩm phụ ra khỏi tổng chi phí sản xuất để xác định chính xác giá trị của sản phẩm chính.

Phương pháp loại trừ sản phẩm phụ

Giá trị sản phẩm phụ dựa theo các phương pháp: Có thể sử dụng được, Giá ước tính, Giá kế hoạch, Giá nguyên liệu ban đầu.

Công thức tính giá thành:

Tổng giá thành sản phẩm chính

Giá trị sản phẩm chính dở dang đầu kỳ

Tổng chi phí phát sinh trong kỳ

Giá trị sản phẩm phụ ước tính thu hồi

Giá trị sản phẩm chính dở dang cuối kỳ

Phần mềm kế toán LinkQ hỗ trợ tính giá thành sản phẩm chính xác, thông minh

Phần mềm kế toán LinkQ mang lại tính năng thông minh hỗ trợ doanh nghiệp tập hợp chi phí sản xuất và phân bổ chi phí để tính giá thành sản phẩm, công trình, vụ việc,...Mô hình tính giá thành áp dụng cho tất cả các loại hình sản xuất như: Sản xuất liên tục, sản xuất theo đơn hàng, sản xuất có nhiều công đoạn,... Cụ thể:

Khai báo định mức nguyên vật liệu sản phẩm (BOM):

Với mô hình sản xuất theo đơn hàng, tính năng khai báo BOM của phần mềm hỗ trợ và đẩy nhanh tiến độ công việc.
Hỗ trợ khai báo định mức nguyên vật liệu cho từng loại sản phẩm và từng đơn hàng. Đặc biệt, có thể khai báo tách biệt cho từng công đoạn sản xuất.
Cho phép khai báo BOM với nhiều cấp và các nguyên vật liệu thay thế.
Khai báo tỷ lệ hao hụt nguyên vật liệu theo từng công đoạn sản xuất.
Đối với các đơn hàng và sản phẩm tương tự, có thể sao chép BOM để khai báo nhanh và chính xác hơn.

Lưu ý: Khai báo định mức nguyên vật liệu BOM là bước quan trọng nhất để tính toán giá thành sản xuất chính xác.

Phần mềm kế toán LinkQ hỗ trợ tính giá thành sản phẩm chính xác, thông minh

Hoạch định chi phí nhân công:

Dữ liệu liên kết trực tiếp với các phân hệ chấm công và tính lương, bao gồm tính theo công ngày, theo sản phẩm và theo năng suất làm việc, giúp tính toán chi phí nhân công chính xác.
Đặc biệt: Kết nối trực tiếp với máy chấm công, giúp hoạch định chi phí nhân công dễ dàng và chính xác.

Hoạch định khấu hao tài sản:

Bao gồm dữ liệu khấu hao tài sản, máy móc thiết bị và các loại chi phí khác, đều được trích xuất đầy đủ và chi tiết.

Hoạch định công suất nhà máy:

Khai báo các thông số công suất hoạt động của từng máy móc và từng dây chuyền, ứng với từng loại sản phẩm và đơn hàng.

Khai báo thời gian sản xuất, nhân lực:

Tính toán tổng năng lực sản xuất hiện tại và dự báo thời gian hoàn thành. Đồng thời, phần mềm sẽ cảnh báo nếu vượt quá công suất nhà máy.

Kết nối dữ liệu:

Dữ liệu tính toán được chuyển trực tiếp đến bộ phận quản lý vật tư và mua hàng, giúp cân đối nguyên vật liệu và hàng hóa tồn kho cần thiết cho hoạt động sản xuất. Chỉ giữ ở mức vừa đủ, tránh dư thừa dẫn đến tăng chi phí tồn kho.

Nắm được cách tính giá thành sản phẩm phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp định giá sản phẩm hợp lý mà còn tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Các phương pháp tính giá thành đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, vì vậy cần cân nhắc lựa chọn tính phù hợp với từng đặc thù riêng của sản xuất. Đừng quên truy cập Bí Quyết Quản Trị Sản Xuất để cập nhật nhiều thông tin bổ ích hàng ngày.

>>> Có thể bạn quan tâm: