Kế toán quản trị là gì? Tầm quan trọng đối với doanh nghiệp

Ngày đăng: 14/07/2024

Kế toán quản trị là một lĩnh vực quan trọng trong quản lý doanh nghiệp, giúp cung cấp thông tin chi tiết và phân tích chuyên sâu tài chính để hỗ trợ quá trình ra quyết định, nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo sự phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh. Cùng tìm hiểu ngay tầm quan trọng của kế toán quản trị đối với doanh nghiệp qua bài viết dưới đây.

Kế toán quản trị là gì?

Kế toán quản trị là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán. (Theo Luật Kế toán Việt Nam năm 2003, thông tư 53/2006/TT-BTC).

Khái niệm kế toán quản trị là gì?

Kế toán quản trị là công cụ hỗ trợ về việc cung cấp các thông tin hữu ích cho nhà quản trị dễ dàng nắm được tình hình tài chính, chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp giúp cho việc đưa ra các quyết định chiến lược và vận hành hiệu quả hơn.

Xem thêm: Quản trị chất lượng là gì? 8 nguyên tắc doanh nghiệp cần nắm

Vai trò của kế toán quản trị trong doanh nghiệp

Kế toán quản trị có vai trò cung cấp các thông tin tài chính đến giám đốc, cấp trên để phục vụ cho các quyết định chiến lược và vận hành kinh doanh. Có thể nói, kế toán quản trị là một bộ phận không thể thiếu góp phần quan trọng vào hỗ trợ trong việc lập kế hoạch, kiểm soát thu chi ngân sách của doanh nghiệp, đánh giá mức độ dự đoán tình hình tài chính tương lai của doanh nghiệp. Đồng thời phân tích, đo lường hiệu quả hoạt động về khoản tài chính của từng bộ phận, sau đó đưa ra các quyết định phù hợp về việc sử dụng nguồn tài chính hiệu quả hơn.

Giúp dự đoán tương lai

Thông qua việc phân tích các số liệu và thông tin tài chính, kế toán quản trị có thể xây dựng các mô hình và kịch bản dự báo về doanh thu, chi phí, lợi nhuận, dòng tiền, v.v. Đặc điểm của kế toán quản trị còn có thể sử dụng các mô hình phân tích để dự báo những biến động và rủi ro tiềm ẩn, giúp doanh nghiệp chủ động ứng phó kịp thời.

Vai trò của kế toán quản trị trong doanh nghiệp

Hỗ trợ đưa ra quyết định mua hoặc bán

Dựa vào việc phân tích chi phí, doanh thu, biên lợi nhuận, và các chỉ số tài chính khác, kế toán quản trị có thể cung cấp các thông tin quan trọng để các cấp trên đánh giá tính khả thi và lợi ích của các quyết định mua hoặc bán. Nhờ vậy, các nhà quản lý sẽ đưa ra quyết định mua hoặc bán một cách tốt nhất, tối đa hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp.

Dự báo dòng tiền

Kế toán quản trị có thể cung cấp những dự báo về dòng tiền trong tương lai. Sau đó, những thông tin này sẽ được nhà quản trị dựa vào đó để lập kế hoạch tài chính hiệu quả, tối ưu hóa nguồn vốn và đảm bảo doanh nghiệp có đủ nguồn tiền để duy trì hoạt động dự án, kế hoạch.

Hiểu sự khác biệt về hiệu suất

Bằng cách phân tích và so sánh các chỉ số tài chính giữa các bộ phận, mục tiêu của kế hoạch hoặc thời gian hoạt động sẽ giúp xác định được những điểm mạnh, điểm yếu cần hỗ trợ trong việc nhận diện những yếu tố bị tác động. Nắm được thông tin chi tiết về hiệu suất sẽ là cơ sở để các nhà quản trị đưa ra các quyết định chiến lược để tối ưu hóa quy trình sản xuất, phân phối nguồn lực hợp lý và tăng cao lợi nhuận.

Phân tích tỷ suất sinh lời

Việc phân tích tỷ suất sinh lời giúp các nhà quản trị nhận diện những cơ hội đầu tư tiềm năng và tối ưu hóa nguồn lực để đạt được lợi nhuận cao nhất. Vừa nâng cao được hiệu quả hoạt động kinh doanh vừa xây dựng chiến lược phát triển bền vững, đảm bảo sự tăng trưởng và cạnh tranh trong thị trường.

Tham khảo thêm: 7 nguyên tắc quản lý tài chính cá nhân cực kỳ hiệu quả

Chức năng và kỹ năng cần có của nhân viên kế toán quản trị

Chức năng của kế toán quản trị

Chức năng của nhân viên kế toán quản trị

Nhân viên kế toán quản trị trong doanh nghiệp nắm vai trò rất quan trọng trong tổ chức. Họ chịu trách nhiệm phân tích và báo cáo thông tin tài chính chi tiết để hỗ trợ quá trình ra quyết định chiến lược. Ngoài ra, họ còn thực hiện việc thu thập và xử lý dữ liệu tài chính, đóng góp vào việc dự báo và lập kế hoạch tài chính dựa trên các phân tích chi tiết về chi phí, lợi ích và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Dưới đây là một số chức năng của nhân viên kế toán quản trị:

Thu thập và phân tích dữ liệu tài chính: Là quy trình quan trọng để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin. Các hoạt động này bao gồm việc xử lý số liệu về doanh thu, chi phí, lợi nhuận, và các chỉ số tài chính khác để đưa ra những nhận định sâu sắc và các chiến lược điều chỉnh phù hợp.

Lập kế hoạch và lập ngân sách: Là hai hoạt động quan trọng trong quản lý tài chính của một tổ chức. Bao gồm việc xác định các mục tiêu chiến lược và phương pháp để đạt được chúng trong một khoảng thời gian nhất định, dự báo thu nhập và chi phí, quản lý tiền mặt, phân bổ vốn đầu tư và đánh giá các rủi ro tài chính.

Quản lý chi phí: Là hoạt động nhằm đảm bảo sử dụng các nguồn lực tài chính một cách hiệu quả nhất, đồng thời kiểm soát hiệu quả quá trình chi tiêu có mục đích và phù hợp với các mục tiêu chiến lược của tổ chức.

Chức năng của nhân viên kế toán quản trị

Đánh giá hiệu quả hoạt động: Là quy trình đánh giá các kết quả đạt được so với mục tiêu đã đề ra. Quá trình này xác định các hoạt động đang đóng góp nhiều nhất vào sự thành công của tổ chức, đồng thời cung cấp thông tin cần thiết về điểm mạnh, điểm yếu của dự án để điều chỉnh chiến lược hoặc cải thiện hiệu suất làm việc.

Hỗ trợ ra quyết định: Cung cấp thông tin và phân tích chi tiết về tài chính để giúp các nhà quản lý và lãnh đạo đưa ra các quyết định chiến lược và tài chính chính xác và có căn cứ.

Tuân thủ các quy định pháp luật: Đảm bảo tính chính xác và minh bạch, tránh rủi ro pháp lý, tăng cường uy tín và niềm tin, và đáp ứng các yêu cầu quản lý và kiểm toán.

Báo cáo tài chính: Báo cáo tài chính giúp cung cấp thông tin chi tiết về tình hình tài chính của tổ chức trong một khoảng thời gian nhất định và kiểm tra hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từ đó đưa ra các quyết định quan trọng.

Kỹ năng của nhân viên kế toán quản trị cần có

Để hoàn thành tốt công việc của kế toán quản trị cần có những kỹ năng sau:

Khả năng phân tích logic: Dựa trên việc phân tích các dữ liệu tài chính và kinh doanh để đưa ra những nhận định chính xác và các quyết định chiến lược hợp lý. Khả năng này giúp họ nắm bắt tốt nhất về tình hình tài chính của tổ chức và có khả năng đưa ra các giải pháp phù hợp để cải thiện hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa các nguồn lực tài chính.

Kỹ năng của nhân viên kế toán quản trị cần có

Khả năng phát triển chiến lược: Là một trong những kỹ năng thúc đẩy và định hướng chiến lược phù hợp. Nhờ vào kỹ năng này, họ có thể đóng góp tích cực vào việc xây dựng và điều hành các chiến lược tài chính và quản lý hiệu quả.

Khả năng giải quyết vấn đề: Là khả năng thu thập thông tin, phân tích số liệu tài chính và đề xuất các giải pháp hiệu quả để giải quyết các vấn đề phức tạp liên quan đến quản lý tài chính, chi phí, và các hoạt động kinh doanh.

Kỹ năng giao tiếp: Khả năng giao tiếp là một trong những kỹ năng quan trọng giúp cho kế toán quản trị có thể giao tiếp một cách rõ ràng và hiệu quả với đồng nghiệp và các bộ phận khác trong doanh nghiệp. Ngoài ra, khả năng giao tiếp tốt cũng giúp họ xử lý được tình huống khó khăn như thuyết phục, thương lượng hay giải quyết các cuộc xung đột một cách hiệu quả hơn.

Khả năng sắp xếp, tổ chức: Bao gồm việc lập kế hoạch công việc, quản lý thời gian, và sắp xếp tài liệu một cách có hệ thống. Nhân viên kế toán quản trị cần phải biết ưu tiên những nhiệm vụ quan trọng và khẩn cấp. Ngoài ra, cần biết cách phân bổ thời gian và nguồn lực hợp lý để hoàn thành công việc đúng hạn.

Kỹ năng quản lý thời gian: Giúp họ tăng năng suất làm việc, đồng thời giảm căng thẳng và cải thiện sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân.

Kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán: Việc am hiểu quy trình vận hành và cách sử dụng phần mềm hiệu quả sẽ giúp họ thực hiện các nhiệm vụ tài chính nhanh chóng và chính xác hơn.

Phân biệt giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị

Kế toán tài chính tập trung vào việc tổng hợp, đánh giá và báo cáo các giao dịch tài chính của doanh nghiệp theo kỳ hạn là năm và phải chuẩn mực với quy định của pháp luật. Kế toán tài chính còn có trách nhiệm báo cáo tài chính hướng tới đối tượng bên ngoài như cổ đông, nhà đầu tư, ngân hàng và cơ quan thuế, nhằm cung cấp một cái nhìn tổng quan và minh bạch về tình hình tài chính của doanh nghiệp.

Đối với kế toán quản trị chú trọng vào việc cung cấp thông tin chi tiết và phân tích chuyên sâu để hỗ trợ quá trình ra quyết định nội bộ như Hội đồng quản trị, Giám đốc, Trưởng các phòng ban,... Kế toán quản trị không bị ràng buộc bởi các chuẩn mực kế toán cụ thể mà tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu thông tin và lập kế hoạch. Các báo cáo của kế toán quản trị theo kỳ hạn là tuần hoặc tháng và thường bao gồm dự báo tài chính, phân tích chi phí, lợi ích, và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận trong doanh nghiệp theo kỳ hạn năm.

Xu hướng mới của kế toán quản trị hiện đại

Hiện nay, thời đại công nghệ được phát triển mạnh mẽ bởi phần mềm kế toán tinh gọn, chính xác và đáp ứng được nhiều nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp, giúp tiết kiệm được nhân lực, thời gian và chi phí cho tổ chức. Vì vậy, kế toán quản trị không chỉ nắm được kiến thức chuyên môn mà cần phải biết sử dụng thành thạo phần mềm kế toán để thuận tiện trong công việc hiệu quả. Bên cạnh đó, kế toán quản trị sẽ dành được nhiều thời gian vào việc lập kế hoạch, định mức chi phí cho mục tiêu dự án hay phân tích các chính sách trong tương lai.

Hiểu được xu hướng của thị trường, LinkQ Accounting 70-Phần mềm kế toán doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam, khối Quản trị Tài chính - Kế toán trong LinkQ ERP tập trung vào giải pháp giúp doanh nghiệp quản lý dòng tiền, kiểm soát chi phí sản xuất hiệu quả. Bao gồm các phân hệ chính như sau:

Quản lý vốn bằng tiền: Phân hệ Vốn bằng tiền dùng để theo dõi thu chi và thanh toán liên quan đến tiền mặt, tiền gửi ngân hàng. Phân hệ này cho phép cập nhật các phiếu thu tiền bán hàng, thanh toán cho nhà cung cấp, các thanh toán chi phí và các thu chi khác. Các báo cáo liên quan đến quản lý tiền mặt, theo dõi dòng tiền vào ra được cung cấp trong phân hệ này.

Quản lý mua hàng phải trả: Phân hệ mua hàng phải trả quản lý phiếu nhập mua hàng hóa, dịch vụ (trong nước và nhập khẩu), phiếu xuất trả lại nhà cung cấp, phân bổ số tiền đã trả cho các hóa đơn. Phân hệ này cho phép lên các báo cáo về hàng nhập mua (tổng hợp và chi tiết), công nợ phải thu (theo nhà cung cấp, theo hóa đơn), báo cáo lãi nợ, báo cáo công nợ, báo cáo mua hàng, báo cáo đơn hàng mua...

Phần mềm kế toán quản trị LinkQ

Quản lý bán hàng phải thu: Phân hệ bán hàng phải thu quản lý hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ phiếu nhập hàng bán bị trả lại, phân bổ số tiền đã thu cho các hóa đơn. Phân hệ này cho phép lên các báo cáo về doanh thu bán hàng (theo mặt hàng, khách hàng, nhân viên, phòng ban kinh doanh...), công nợ phải thu (theo khách hàng, theo hóa đơn)...

Quản lý hàng tồn kho: Phân hệ kế toán hàng tồn kho quản lý phiếu nhập, phiếu xuất, điều chuyển kho, xuất kho lắp ráp, thực hiện tính và cập nhật giả hàng tồn kho. Phân hệ này cho phép lên các báo cáo nhập xuất tồn (tổng hợp và chi tiết, theo kho) theo mặt hàng, vụ việc... Vật tư được theo dõi nhiều đơn vị tính, quản lý vật tư tồn kho theo định mức tối đa và tối thiểu.

Quản lý giá thành: Phân hệ giá thành hỗ trợ tập hợp chi phí sản xuất và phân bổ chi phí để tính giá thành sản phẩm, công trình, vụ việc... Mô hình tính giá thành áp dụng cho tất cả các loại hình sản xuất như: Sản xuất liên tục, sản xuất theo đơn hàng, sản xuất có nhiều công đoạn....

Quản lý tài sản - công cụ dụng cụ: Giúp lưu giữ các thông tin cần thiết về TSCĐ từ thời điểm mua đến khi thanh lý như: mua mới (ghi tăng), điều chỉnh, luân chuyển tài sản, thanh lý (ghi giảm). Giúp doanh nghiệp nắm rõ tình hình sử dụng TSCĐ của công ty và các thông tin về tài sản tại một thời điểm bất kỳ.

Kế toán tiền lương: Quản lý chi tiết lương, thưởng, bảo hiểm và thuế TNCN, các khoản giảm trừ của nhân viên; Áp dụng các hệ số lương, mức lương, lương năng suất cho từng đối tượng, vị trí, cấp bậc. Tự động tính lương và gửi phiếu lương đến từng nhân viên.

Quản lý kế toán tổng hợp: Phân hệ kế toán tổng hợp cho phép người sử dụng cập nhật các phiếu kế toán tổng quát, các bút toán phân bổ, kết chuyển cuối kỳ, các bút toán định kỳ và các bút toán điều chỉnh. Ngoài ra còn thực hiện tổng hợp số liệu từ tốt cả các phân hệ khác, lên các sổ sách, báo cáo kế toán, báo cáo thuế…

Kế toán quản trị: Giúp nhà quản trị đặt ra các kế hoạch thu chi, kế hoạch doanh thu kế hoạch chi phí. So sánh kế hoạch với thực tế, giúp nhà quản trị có thể theo dõi các chỉ tiêu nào bị lệch, tìm lý do tại sao chỉ tiêu đó lại lệch so với kế hoạch. Theo dõi diễn biến các chỉ tiêu qua từng thời kỳ. So sánh chi tiêu của kỳ này với kỳ khác.

Trên đây, đã cung cấp các kiến thức về nội dung kế toán quản trị vai trò cũng như về chức năng và kỹ năng cần có của một kế toán quản trị. Đừng quên truy cập Bí Quyết Quản Trị Sản Xuất để cập nhật nhiều thông tin bổ ích hàng ngày.

>>>Có thể bạn quan tâm