Throughput là gì? Công thức tính và cách tối ưu hiệu quả

Ngày đăng: 23/05/2025

Throughput là gì? Trong sản xuất, throughput là chỉ số quan trọng dùng để đo lường năng suất, cụ thể là tốc độ hoàn thành mỗi đơn vị sản phẩm trong một khoảng thời gian nhất định. Chỉ số này giúp doanh nghiệp theo dõi hiệu quả vận hành của dây chuyền, nhanh chóng phát hiện những điểm tắc nghẽn hay bottleneck tiềm ẩn làm chậm quá trình sản xuất. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể đánh giá liệu họ có đang đáp ứng đủ nhu cầu thị trường hay chưa, đồng thời tìm cách cải thiện tốc độ sản xuất. Vậy throughput khác gì với throughput time? Và làm thế nào để tối ưu cả hai chỉ số này? Tất cả sẽ được giải đáp chi tiết trong bài viết dưới đây.

Throughput là gì? Throughput Time là gì?

Throughput là gì?

Throughput (xuất lượng) là số lượng sản phẩm hoặc dịch vụ mà một doanh nghiệp có thể hoàn thành và giao tới khách hàng trong một khoảng thời gian cụ thể. Thuật ngữ này thường dùng để đo năng lực sản xuất của nhà máy trong một đơn vị thời gian, đồng thời phản ánh tốc độ hoàn thành mỗi sản phẩm.

Những doanh nghiệp có throughput cao thường có lợi thế lớn hơn trong việc tăng lợi nhuận và mở rộng thị phần, bởi họ vận hành hiệu quả hơn, sản xuất nhanh hơn so với đối thủ.

Throughput Time là gì?

Throughput Time – Thời gian xuất lượng (TPT) là một chỉ số quan trọng trong phương pháp quản lý tinh gọn Lean, dùng để đo lường khoảng thời gian từ lúc bắt đầu một quy trình đến khi hoàn tất. Thời gian này có thể tính cho từng bước riêng biệt trong quy trình hoặc cho toàn bộ quá trình sản xuất.

Throughput Time là gì?

TPT được cấu thành từ tổng các thành phần: thời gian xử lý, thời gian di chuyển, thời gian chờ đợi và thời gian kiểm tra. Việc phân tích từng phần nhỏ này giúp doanh nghiệp dễ dàng xác định điểm cần cải tiến để rút ngắn tổng thời gian xuất lượng.

Xác định rõ Thời gian xuất lượng đóng vai trò rất quan trọng khi đánh giá các quy trình kinh doanh. Qua đó, doanh nghiệp có thể phát hiện ra những nút thắt, từ đó giảm lượng sản phẩm đang dở dang (WIP), rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Vậy, Throughput Time gồm những thành phần nào?

Thời gian xử lý (Processing time): Là khoảng thời gian cần để biến nguyên vật liệu thô thành sản phẩm hoàn chỉnh.
Thời gian kiểm tra (Inspection time): Khoảng thời gian dành cho các bước kiểm soát chất lượng và giám sát trong suốt quy trình, từ nguyên liệu, bán thành phẩm cho đến thành phẩm cuối cùng.
Thời gian di chuyển (Move time): Bao gồm thời gian di chuyển vật liệu hoặc sản phẩm giữa các khu vực trong nhà máy, cũng như quá trình vận chuyển trong chuỗi cung ứng.
Thời gian chờ (Queue time hay Wait time): Là khoảng thời gian “đứng yên,” tức là sản phẩm không được xử lý mà đang chờ đến bước tiếp theo.

Công thức tính Throughput

Throughput (Xuất lượng) được tính theo công thức: T = I / F

Trong đó:

T là xuất lượng (Throughput)
I là lượng hàng tồn kho, tức số lượng sản phẩm đang nằm trong quá trình sản xuất
F là thời gian cần để hoàn thành một đơn vị hàng tồn kho, từ lúc bắt đầu đến khi sản phẩm hoàn chỉnh

Việc tính throughput không quá phức tạp, nhưng cần lưu ý phân biệt giữa throughput của một dây chuyền sản xuất, một quy trình cụ thể hoặc throughput tổng thể của toàn bộ nhà máy để đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động.

Xem thêm: Cách tính capacity trong sản xuất chính xác nhất

Cách tính xuất lượng của máy móc – quy trình (Process – Machine Throughput)

Xuất lượng theo quy trình là số lượng sản phẩm đạt chuẩn (sản phẩm “tốt”) được tạo ra trong một quy trình sản xuất, từ lúc bắt đầu đến khi hoàn thành, trong một khoảng thời gian xác định. Ví dụ, khi sản xuất các bộ phận xe đạp, một công đoạn quan trọng là thao tác uốn. Lúc này, ta cần tập trung vào năng suất (hay throughput) của máy uốn đó.

Công thức tính như sau:

Xuất lượng = Tổng số sản phẩm đạt chuẩn được sản xuất / Thời gian sản xuất

Lưu ý, số lượng sản phẩm được sản xuất trong công thức này bao gồm cả sản phẩm lỗi và bị loại bỏ. Một số yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến khối lượng sản xuất như: thời gian máy dừng (thời gian chết), tốc độ vận hành máy, thiếu nguyên liệu, sai sót của công nhân hoặc thiếu kỹ năng vận hành.

Chẳng hạn, trong một ca làm việc kéo dài 8 tiếng, nếu có tổng cộng 850 vật dụng đi qua công đoạn uốn, nhưng chỉ có 800 đơn vị đạt chuẩn, thì năng suất của quy trình uốn sẽ là:

Xuất lượng quy trình uốn = 800 sản phẩm / 8 giờ = 100 sản phẩm mỗi giờ

Cách tính xuất lượng của dây chuyền – nhà máy (Line – Factory Throughput)

Xuất lượng của một dây chuyền hoặc nhà máy cũng được đo bằng số lượng sản phẩm “tốt” hoàn thành trên mỗi đơn vị thời gian. Tuy nhiên, khi tính throughput cho dây chuyền, cần xem xét hiệu suất làm việc của từng máy móc trên toàn bộ quá trình sản xuất.

Ví dụ, giả sử dây chuyền gồm ba công đoạn A, B và C, với hiệu suất hoạt động lần lượt là:

Hoạt động A: 90%
Hoạt động B: 93%
Hoạt động C: 92%

Hiệu suất tổng thể của dây chuyền sẽ là tích của các hiệu suất này:

0,90 × 0,93 × 0,92 = 0,77 (tương đương 77%)

Điều quan trọng là tốc độ sản xuất của cả dây chuyền bị giới hạn bởi công đoạn có hiệu suất thấp nhất, tức “cổ chai” trong dây chuyền. Giả sử ba máy này có tốc độ thực tế lần lượt là 90, 110 và 100 sản phẩm mỗi giờ, thì xuất lượng của dây chuyền sẽ được tính như sau:

Xuất lượng dây chuyền = 90 sản phẩm/giờ × 0,77 = 69 sản phẩm/giờ

Tham khảo thêm: Scrum là gì? Các bước triển khai mô hình Scrum thành công

Cách tăng Throughput, giảm Throughput Time

Tăng throughput và rút ngắn thời gian xuất lượng là mục tiêu hàng đầu của các nhà quản lý trong doanh nghiệp. Dưới đây là 4 phương pháp hiệu quả giúp doanh nghiệp cải thiện throughput của mình.

Xem xét lại quy trình hiện tại

Trước khi thực hiện bất kỳ cải tiến nào, doanh nghiệp cần đánh giá kỹ lưỡng hoạt động hiện tại của quy trình. Có ba yếu tố then chốt cần xem xét: Con người – Quy trình – Công nghệ.

Con người: Đây là nhân viên trong doanh nghiệp. Bạn cần kiểm tra xem số lượng nhân sự có đủ và họ có sở hữu kỹ năng phù hợp không. Đồng thời, nhân viên có đang được bố trí đúng vị trí phù hợp với năng lực không?
Quy trình: Doanh nghiệp đã xây dựng bản đồ quy trình chi tiết chưa? Bạn đã xác định được những điểm nghẽn hay sự cố đang làm chậm trễ hoạt động chưa?
Công nghệ: Máy móc, thiết bị có được bảo trì và vận hành tốt không? Hệ thống công nghệ thông tin (IT) và công nghệ vận hành (OT) hiện tại có đáp ứng được nhu cầu thực tế của doanh nghiệp không?

Loại bỏ những vấn đề gây ra tình trạng tắc nghẽn

Sau khi đã đánh giá kỹ các quy trình hiện tại và phát hiện ra những điểm tắc nghẽn tiềm ẩn, bước tiếp theo là loại bỏ những “cổ chai” này. Bạn có thể thực hiện bằng cách thiết kế lại các quy trình cho phù hợp với thực trạng của nhà máy. Thậm chí, nếu cần thiết, bạn có thể loại bỏ hoàn toàn một quy trình cũ và thay thế bằng một quy trình mới hiệu quả hơn.

Các giải pháp tối ưu sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như diện tích mặt bằng còn trống trong nhà xưởng hay ngân sách dành cho thiết bị mới. Hãy tận dụng thông tin bạn đã thu thập ở bước đánh giá ban đầu để đưa ra những quyết định sáng suốt.

Tham khảo: Bottleneck là gì? Nguyên nhân, tác động và giải pháp

Ứng dụng tự động hóa

Các công việc làm thủ công thường đi kèm với rủi ro sai sót do con người, khiến chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng tăng cao, tốn nhiều thời gian và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần áp dụng đúng công nghệ là có thể tạo ra bước đột phá lớn về năng suất.

Khi tự động hóa các quy trình trong nhà máy, các doanh nghiệp sản xuất có thể nâng cao throughput, đồng thời cải thiện chất lượng sản phẩm và môi trường làm việc. Tự động hóa giúp đảm bảo sự nhất quán, độ chính xác cao và loại bỏ các nguy cơ sai sót tiềm ẩn.

Ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất

Để tối ưu throughput và quản lý hiệu quả toàn bộ quy trình sản xuất, việc ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất là một bước đi không thể thiếu. LinkQ ERP là giải pháp quản lý sản xuất hiện đại, giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ từng khâu trong chuỗi cung ứng và quy trình vận hành.

Với LinkQ ERP, bạn có thể dễ dàng theo dõi năng suất (throughput), thời gian xuất lượng (throughput time), quản lý tồn kho, đồng bộ hóa công việc giữa các phòng ban và nhanh chóng phát hiện các điểm tắc nghẽn trong sản xuất. Hệ thống còn hỗ trợ tự động hóa các báo cáo, giúp ra quyết định chính xác và kịp thời hơn.

Tính năng nổi bật của phần mềm LINKQ ERP được xây dựng nhằm đáp ứng tốt nhu cầu của doanh nghiệp sản xuất:

1. Lập kế hoạch sản xuất linh hoạt và tối ưu

LinkQ ERP kết nối toàn bộ dữ liệu từ đơn hàng, kho vận, nhân sự đến thiết bị sản xuất để xây dựng kế hoạch sản xuất khoa học. Hệ thống giúp:

Lên lịch sản xuất theo ngày, tuần, tháng dựa trên tình trạng nguyên vật liệu, năng lực máy móc và tiến độ giao hàng.
Dự báo nhu cầu nguyên vật liệu một cách chính xác, hạn chế mua dư thừa, tránh tồn kho không cần thiết.
Xác định năng lực sản xuất để quyết định nhận thêm đơn hàng.
Dựa vào dữ liệu lịch sử để lập kế hoạch dài hạn cho nhân sự và thiết bị.

2. Tính giá thành sản phẩm chính xác đến từng chi tiết

LinkQ ERP tự động tổng hợp và tính toán chi phí sản xuất dựa trên định mức BOM, nhân công và chi phí vận hành:

Tính giá thành theo từng lô sản phẩm hoặc theo đơn hàng cụ thể.
Gắn kết chặt chẽ với hệ thống chấm công và tính lương để xác định đúng chi phí nhân công.
Tự động phân bổ các chi phí chung như khấu hao tài sản, chi phí quản lý, chi phí vận hành dây chuyền.

3. Quản lý kho khoa học, chi tiết đến từng vị trí

Với LinkQ ERP, kho hàng không còn là “điểm mù” trong doanh nghiệp:

Quản lý toàn bộ quá trình nhập – xuất – tồn theo thời gian thực.
Theo dõi nguyên vật liệu theo vị trí, lô – date, mã vạch, barcode.
Tích hợp cảnh báo về nguyên liệu tồn kho phục vụ cho từng đơn hàng cụ thể.
Kết nối dữ liệu với các phân hệ khác để sinh báo cáo nhanh chóng và chính xác.

4. Giám sát tiến độ sản xuất theo thời gian thực

Từng công đoạn sản xuất đều được ghi nhận và cập nhật liên tục, giúp nhà quản trị:

Theo dõi trạng thái đơn hàng: từ lúc lên kế hoạch, chờ nguyên liệu, sản xuất, đến khi hoàn tất giao hàng.
Quản lý đơn hàng bị trễ tiến độ hoặc sắp đến hạn giao.
Phân tích năng lực sản xuất hiện tại, cảnh báo nếu vượt công suất.
Tự động thông báo nhắc việc để đảm bảo quy trình luôn trôi chảy.

5. Kiểm soát chất lượng chặt chẽ từ đầu vào đến đầu ra

Chất lượng sản phẩm được theo dõi xuyên suốt toàn bộ quy trình:

Kiểm tra nguyên vật liệu đầu vào, chất lượng bán thành phẩm và sản phẩm cuối cùng.
Ghi nhận và phân tích lỗi, hỏng hóc, tiêu hao theo từng công đoạn và nguyên nhân cụ thể.
Gắn liền chi phí lỗi, hao hụt vào giá thành sản phẩm để phản ánh đúng hiệu quả sản xuất.
Đánh giá năng suất theo từng nhân sự, thiết bị, phân xưởng.

6. Kế toán sản xuất tích hợp toàn diện

Kế thừa sức mạnh từ phần mềm kế toán LinkQ Accounting 7.0, phân hệ kế toán trong ERP giúp kiểm soát tài chính và dòng tiền chặt chẽ:

Quản lý mua – bán, công nợ, tồn kho, giá thành, tài sản cố định.
Tích hợp kế toán tiền lương và phân tích chi phí theo từng bộ phận.
Hỗ trợ ra quyết định tài chính dựa trên dữ liệu thực tế và báo cáo tổng hợp.

7. Quản trị nhân sự bài bản, minh bạch

LinkQ ERP hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất tổ chức và khai thác nguồn nhân lực hiệu quả:

Quản lý thông tin nhân sự, hợp đồng, lịch sử làm việc.
Theo dõi chấm công, tính lương theo thời gian, sản lượng hoặc hiệu suất.
Quản lý nghỉ phép, bảo hiểm, thuế TNCN.
Theo dõi đánh giá nhân viên, đào tạo và lộ trình phát triển.
Biểu đồ báo cáo trực quan phục vụ đánh giá và điều chỉnh.

8. Hệ thống báo cáo hợp nhất và cảnh báo thông minh

Giúp nhà quản lý có cái nhìn tổng thể về mọi hoạt động trong doanh nghiệp:

Báo cáo chi tiết về vật tư, sản lượng, tỷ lệ hư hỏng, trạng thái lệnh sản xuất.
Cảnh báo tự động khi có rủi ro như thiếu nguyên liệu, sản xuất chậm tiến độ hoặc vượt định mức.
Tích hợp phân tích dữ liệu hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, chính xác.

Hiểu đúng và vận dụng hiệu quả khái niệm throughput là gì chính là nền tảng quan trọng trong việc đánh giá năng lực hoạt động của một hệ thống, đặc biệt trong các môi trường sản xuất và chuỗi cung ứng hiện đại. Đây không chỉ là một chỉ số phản ánh kết quả đầu ra, mà còn là cơ sở để ra quyết định về tối ưu hóa quy trình, phân bổ nguồn lực và cải thiện hiệu quả tổng thể. Hy vọng bài viết của Bí Quyết Quản Trị Sản Xuất đã mang lại những thông tin hữu ích cho quý doanh nghiệp. Để nhận được tư vấn giải pháp và demo phần mềm LINKQ ERP chuyên biệt cho doanh nghiệp sản xuất, hãy để lại thông tin theo form bên dưới nhé!

>>> Có thể bạn quan tâm: