FIFO là gì? Đặc điểm và sự khác biệt với phương pháp LIFO

Quản lý kho hàng hiệu quả là yếu tố then chốt trong chuỗi logistics, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, việc áp dụng các phương pháp quản lý hàng tồn kho như FIFO và LIFO đóng vai trò quan trọng. Nhiều người vẫn đặt câu hỏi "FIFO là gì" và phương pháp nào phù hợp hơn cho doanh nghiệp. Tùy vào đặc thù ngành nghề và mục tiêu kinh doanh, mỗi doanh nghiệp sẽ có lựa chọn khác nhau để tối ưu hoạt động kho bãi. Cùng Bí quyết quản trị sản xuất tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

 

Phương pháp FIFO là gì? Nguyên tắc nhập trước – xuất trước

 

 

FIFO là viết tắt của từ gì? Là cụm từ "First In, First Out", một nguyên tắc quan trọng trong quản lý hàng tồn kho. Với phương pháp này, hàng hóa nào được nhập kho trước sẽ được xuất đi trước, thường là chuyển đến cửa hàng hoặc giao cho khách hàng. Nhờ cách sắp xếp đó, những mặt hàng còn lại trong kho vào cuối năm sẽ là những lô mới nhập gần đây. Đây cũng là một trong những cách phổ biến mà doanh nghiệp dùng để tính chi phí hàng đã bán ra.

 

Ưu điểm

 

 

FIFO là một trong những phương pháp phổ biến trong việc tính giá hàng tồn kho nhờ vào nhiều lợi ích thiết thực. Phương pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý hàng hóa hiệu quả hơn mà còn hỗ trợ phần mềm kế toán theo dõi sát sao từng giao dịch. Vậy ưu điểm nổi bật của nguyên tắc FIFO là gì?

 

• Phân tích chi phí rõ ràng, chính xác: FIFO phản ánh đúng chi phí thực tế của hàng hóa tại thời điểm hiện tại, đặc biệt hữu ích khi doanh nghiệp có lượng hàng tồn kho lớn. Nhờ đó, việc hạch toán và phân tích tài chính theo thời gian thực trở nên đáng tin cậy hơn.

• Dễ dàng triển khai: Cách làm này cho phép doanh nghiệp ghi nhận chi phí theo thứ tự thời gian mua hàng, rất đơn giản để áp dụng và theo dõi trong hệ thống kế toán.

• Tiết kiệm nguồn lực: Tính toán chi phí hàng bán trở nên nhanh chóng và hiệu quả, giúp tiết kiệm thời gian và công sức trong việc cập nhật sổ sách, phục vụ tốt cho công tác quản trị nội bộ.

• Phù hợp với dòng chảy hàng hóa tự nhiên: Do ưu tiên bán ra những sản phẩm nhập trước, phương pháp này giúp giá vốn phản ánh sát thực tế thị trường.

​

Nhược điểm

 

 

Mặc dù phương pháp này có nhiều ưu điểm, nhưng cũng tồn tại một số hạn chế như:

 

• Trong thời kỳ lạm phát, việc áp dụng cách tính này có thể làm tăng lợi nhuận, dẫn đến nghĩa vụ thuế cao hơn và dòng tiền phải chi cho thuế cũng tăng lên.

• Mặc dù dễ hiểu, nhưng khi cần trích xuất thông tin chi phí hàng hóa, phương pháp này có thể trở nên phức tạp và cồng kềnh do cần xử lý lượng dữ liệu lớn.

• Đặc biệt đối với doanh nghiệp có nhiều loại sản phẩm, việc hạch toán theo nguyên tắc này có thể làm tăng khối lượng công việc và chi phí quản lý kế toán.

 

Doanh nghiệp nào phù hợp với phương pháp FIFO?

 

 

Phương pháp FIFO thường được các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh những mặt hàng có thời hạn sử dụng ngắn như thực phẩm, thời trang, đồ công nghệ,... Theo phương pháp này, hàng hóa được sản xuất và nhập kho đầu tiên sẽ được xuất bán trước, giúp doanh nghiệp kịp thời đáp ứng nhu cầu và xu hướng thị trường. 

 

Xem thêm: Kanban và Scrum: Nên chọn phương pháp nào hiệu quả hơn?

 

Ví dụ về FIFO

 

 

Giả sử một cửa hàng điện tử nhập về ba lô ổ cứng di động trong ba tháng liên tiếp:

 

• Tháng 1/2024: Nhập 80 chiếc, đơn giá 1.200.000 VNĐ/chiếc

• Tháng 2/2024: Nhập thêm 70 chiếc, giá tăng lên 1.300.000 VNĐ/chiếc

• Tháng 3/2024: Tiếp tục nhập 50 chiếc với giá 1.400.000 VNĐ/chiếc

​

Tính đến cuối tháng 3, tổng tồn kho như sau:

 

 

Trong tháng 4, cửa hàng bán được 100 chiếc. Áp dụng nguyên tắc FIFO, hàng hóa nhập sớm nhất sẽ được xuất trước:

 

• 40 chiếc từ lô tháng 1: 40 x 1.200.000 = 48.000.000 VNĐ

• 60 chiếc từ lô tháng 2: 60 x 1.300.000 = 78.000.000 VNĐ

 

Tổng giá vốn hàng bán: 126.000.000 VNĐ

Tồn kho cuối kỳ còn lại: 10 chiếc lô tháng 2 và 50 chiếc lô tháng 3

 

Những mặt hàng công nghệ như ổ cứng dễ bị thay thế bởi phiên bản mới hoặc giảm giá nhanh chóng. Do đó, việc xuất bán các sản phẩm nhập trước giúp giảm thiểu rủi ro tồn kho mất giá và đảm bảo dòng tiền hiệu quả cho doanh nghiệp.

 

Tham khảo thêm: Phần mềm Quản lý kho sản xuất

 

So sánh FIFO và LIFO: Khác biệt ở điểm nào?

 

 

Phương pháp FIFO (nhập trước – xuất trước) giúp doanh nghiệp ưu tiên tiêu thụ những lô hàng nhập kho sớm nhất. Nhờ đó, hạn chế tối đa tình trạng tồn kho cũ, quá hạn hoặc buộc phải thanh lý. Cách làm này đặc biệt hiệu quả với những mặt hàng có hạn sử dụng hoặc dễ lỗi thời, giúp tiết kiệm chi phí bảo quản và tránh thất thoát.

 

Ngoài ra, trong điều kiện lạm phát, phương pháp này còn giúp doanh nghiệp kiểm soát giá trị hàng tồn kho tốt hơn, giảm thiểu rủi ro mất giá sản phẩm.

 

Ngược lại, LIFO (nhập sau – xuất trước) lại phù hợp khi doanh nghiệp muốn phản ánh chi phí sản xuất gần nhất vào giá thành sản phẩm. Điều này giúp các báo cáo tài chính thể hiện sát thực hơn với chi phí hiện tại, hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định nhanh và chính xác hơn.

 

LIFO cũng giúp doanh nghiệp giảm bớt tác động từ việc giảm giá trên thị trường, đặc biệt với những mặt hàng có biến động giá thường xuyên góp phần ổn định lợi nhuận.

 

Hy vọng qua những chia sẻ trên, bạn đã có cái nhìn rõ hơn về "FIFO là gì" và sự khác biệt với phương pháp LIFO. Khi hiểu và ứng dụng thực tế trong hoạt động quản lý kho hàng, doanh nghiệp có thể dễ dàng kiểm soát chi phí, tối ưu tồn kho và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Nếu bạn cần tư vấn sâu hơn về việc lựa chọn giải pháp quản lý kho phù hợp, đừng ngần ngại liên hệ với LinkQ quan form bên dưới nhé. Truy cập Bí Quyết Quản Trị Sản Xuất để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích khác!

 

>>> Có thể bạn quan tâm: 

• Quản trị sản xuất là gì? Mục tiêu chính và 8 yếu tố then chốt

• Sản xuất hàng loạt là gì? Ưu nhược điểm và ví dụ thực tế

• Điều hành sản xuất là gì? Quy trình và phương pháp tối ưu​