SMED là gì? Quy trình thực hiện phương pháp SMED hiệu quả

SMED (Single-Minute Exchange of Die) là một phương pháp do Toyota phát triển, giúp giảm thời gian chuyển đổi khuôn cho máy dập 1000 tấn từ 4 giờ xuống chỉ còn 3 phút. Hiện nay, SMED đã trở thành một công cụ quan trọng trong Lean Manufacturing. Vậy SMED là gì và tại sao cần triển khai phương pháp này? Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn các bước thực hiện SMED hiệu quả, cũng như giới thiệu một số giải pháp khác liên quan.

 

SMED là gì?

 

SMED là gì? Thực chất, SMED viết tắt của cụm từ Single Minute Exchange of Dies, là một phương pháp nhằm giảm thời gian chuyển đổi giữa các quy trình sản xuất xuống dưới 10 phút, hay còn gọi là “phút có một chữ số.” Mặc dù không phải tất cả các chuyển đổi đều mất một phút, nhưng mục tiêu của SMED là tối ưu hóa quy trình để thời gian chuyển đổi trở nên ngắn gọn hơn. Thuật ngữ "Dies" chỉ các công cụ chuyên dụng, như khuôn mẫu và máy ép, cần được điều chỉnh khi thay đổi sản phẩm. Việc thay đổi này có thể làm gián đoạn quy trình sản xuất trong thời gian dài mà không tạo ra giá trị cho doanh nghiệp. SMED giúp cải thiện khoảng thời gian này một cách hiệu quả.

 

 

SMED cũng được biết đến với tên gọi QCO (Quick Changeover), và chủ yếu nhằm giảm thời gian chuyển đổi giữa các mã hàng trong sản xuất. Thời gian chuyển đổi (changeover time) đề cập đến thời gian cần thiết để điều chỉnh máy móc và dây chuyền sản xuất từ sản phẩm này sang sản phẩm khác. Mục tiêu ban đầu của SMED là giảm thời gian thiết lập máy móc xuống dưới 10 phút, nhưng hiện nay phương pháp này còn được áp dụng để cải thiện nhiều hoạt động khác liên quan đến thiết lập quy trình.

 

Phương pháp SMED được phát triển bởi Shigeo Shingo, một kỹ sư công nghiệp Nhật Bản, người đã giúp nhiều công ty giảm thời gian chuyển đổi tới 94%, chẳng hạn từ 90 phút xuống còn 50 phút. SMED đã trở thành một phần không thể thiếu trong sản xuất tinh gọn (LEAN Manufacturing), giúp tối ưu hóa chi phí, giảm lãng phí và tăng năng suất.

 

Tại sao cần áp dụng SMED?

 

Nhiều doanh nghiệp thường trải qua thời gian sản xuất dài hơn so với nhu cầu thực tế của khách hàng. Nguyên nhân chủ yếu là thời gian chuyển đổi giữa các mã hàng hóa trong dây chuyền sản xuất rất tốn kém. Khoảng thời gian này tạo ra lãng phí cho doanh nghiệp.

 

 

Do đó, sản xuất hàng loạt thường được lựa chọn để tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô. Lợi ích kinh tế trong sản xuất hàng loạt được xác định bằng tỷ lệ giữa thời gian sản xuất thực tế và thời gian chuyển đổi. Vì vậy, việc giảm thời gian chuyển đổi một cách hiệu quả sẽ giúp rút ngắn thời gian sản xuất thực tế, từ đó đảm bảo sản phẩm được giao đến tay khách hàng nhanh chóng hơn.

 

Thời điểm nên áp dụng SMED?

 

Trước khi bắt đầu bất kỳ dự án cải tiến SMED nào, bạn cần xác định rằng đâu là vấn đề lớn nhất mà bạn đang đối mặt.

Cần có cái nhìn tổng quan về các vấn đề hiện tại và xác định thứ tự ưu tiên. Sau khi đã xác định được vấn đề cần giải quyết, bạn nên tìm kiếm các công cụ và giải pháp phù hợp. SMED chỉ phát huy hiệu quả khi bạn đã nhận diện rõ ràng vấn đề, sắp xếp ưu tiên và tìm ra các giải pháp khả thi.

 

 

Nhiều tổ chức đã áp dụng SMED nhưng lãng phí thời gian và nguồn lực vào những vấn đề không thực sự quan trọng. Vì vậy, cần đảm bảo rằng SMED là giải pháp thích hợp để cải tiến doanh nghiệp của bạn.

 

Xem thêm: 4M là gì? Cách cải thiện 4M trong sản xuất là gì?  

 

Lợi ích của SMED mang lại

 

Lợi ích của SMED trong sản xuất như sau:

 

• Chi phí sản xuất giảm: Thời gian chuyển đổi nhanh chóng giúp giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động của máy móc và thiết bị.

• Kích thước lô nhỏ hơn: Việc chuyển đổi nhanh hơn cho phép doanh nghiệp sản xuất từng đơn vị sản phẩm thường xuyên hơn, đáp ứng linh hoạt hơn với nhu cầu thị trường.

• Nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu khách hàng: Kích thước lô nhỏ giúp lập kế hoạch sản xuất một cách linh hoạt hơn, dễ dàng điều chỉnh khi có thay đổi từ khách hàng.

• Mức tồn kho giảm: Kích thước lô nhỏ hơn đồng nghĩa với việc giảm lượng hàng tồn kho, từ đó tối ưu hóa vốn lưu động.

• Khởi động trơn tru hơn: Quy trình chuyển đổi được chuẩn hóa giúp tăng cường tính đồng nhất và chất lượng sản phẩm.

• Giảm thiểu lượng hàng hóa dở dang (WIP): Quy trình sản xuất hiệu quả giúp giảm thiểu lượng hàng hóa chưa hoàn thiện.

• Tăng năng suất: Cải thiện quy trình sản xuất có thể nâng cao năng suất trên từng dây chuyền.

• Tăng lợi nhuận: Doanh nghiệp sẽ thu được lợi nhuận cao hơn từ việc cải thiện ROI liên quan đến thiết bị sản xuất.

​

 

8 Nguyên tắc khi thực hiện SMED là gì?

 

Phương pháp SMED (Single-Minute Exchange of Die) nhằm tối ưu hóa quy trình chuyển đổi trong sản xuất, giúp giảm thời gian chuyển đổi và nâng cao hiệu quả. Dưới đây là tám nguyên tắc quan trọng để triển khai SMED:

 

1. Tách biệt hoạt động thiết lập nội bộ và bên ngoài: Cần phân chia rõ ràng giữa các hoạt động có thể thực hiện trong khi máy đang chạy (bên ngoài) và những hoạt động phải dừng máy (nội bộ). 

2. Chuyển đổi hoạt động thiết lập nội bộ sang bên ngoài: Những hoạt động có thể thực hiện trước khi máy dừng nên được chuyển ra ngoài để giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động.

3. Chuẩn hóa chức năng thay vì hình dạng: Tập trung vào việc chuẩn hóa các chức năng của thiết bị và quy trình thay vì hình thức cụ thể. 

4. Sử dụng kẹp chức năng hoặc loại bỏ ốc vít: Việc thay thế các bộ phận cần vặn bằng các thiết bị kẹp có chức năng tương tự giúp rút ngắn thời gian chuyển đổi.

5. Sử dụng đồ gá trung gian: Đồ gá trung gian giúp giảm thời gian thiết lập bằng cách tạo điều kiện thuận lợi cho việc thay đổi sản phẩm.

6. Áp dụng các hoạt động song song: Thực hiện nhiều hoạt động đồng thời trong quá trình chuyển đổi có thể giúp tiết kiệm thời gian đáng kể.

7. Loại bỏ điều chỉnh: Giảm thiểu hoặc loại bỏ các điều chỉnh không cần thiết giúp tăng tính chính xác và giảm thời gian chuyển đổi.

8. Cơ giới hóa: Áp dụng các công nghệ tự động hóa và cơ giới hóa vào quy trình chuyển đổi để nâng cao tốc độ và hiệu quả.

​

 

Triển khai về SMED trong thực tế

 

Theo tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại, một cuộc khảo sát đã được thực hiện để đánh giá tình hình của các doanh nghiệp trong lĩnh vực hỗ trợ chuyển đổi sản xuất. Kết quả từ khảo sát này cho thấy:

 

Nhu cầu chuyển đổi nhanh:

• 78,6% doanh nghiệp cần chuyển đổi vài lần/ngày.

• 7,1% cần chuyển đổi nhiều lần/ngày.

• 7,1% cần chuyển đổi vài ngày/lần.

• 7,2% cần thay đổi hoàn toàn mô hình sản xuất.

​

Mức độ triển khai chuyển đổi nhanh:

• 42,9% doanh nghiệp triển khai toàn bộ quy trình.

• 7,1% triển khai tại một số máy móc/công đoạn trọng điểm.

• 7,1% triển khai sau đào tạo.

• 7,2% đã được đào tạo về SMED.

• 14,3% đã nghe nhưng chưa được đào tạo về SMED.

• 21,4% chưa biết SMED là gì.

​

Thời gian chuyển đổi:

• Trên 30 phút: 64,3%.

• Từ 15-30 phút: 7,1%.

• Dưới 15 phút: 7,2%.

• Dưới 10 phút: 21,4%.

​

Một ví dụ tiêu biểu về việc triển khai thành công phương pháp SMED là tại phân xưởng ép nhựa của Nhà máy Thiên Long - Long Thành, thuộc Tập đoàn Thiên Long. Theo Tạp chí Công thương, nhóm cải tiến "Sức mạnh tri thức" đã thực hiện SMED để tối ưu hóa thời gian chuyển đổi khuôn và màu cho máy ép phun nhựa thủy lực.

 

 

Trước khi cải tiến, năng suất của phân xưởng bị ảnh hưởng bởi thời gian thay đổi dụng cụ, khuôn mẫu và màu sắc kéo dài. Nhóm gồm 8 thành viên đã thực hiện các biện pháp như: giảm thiểu lãng phí thời gian; phân công nhiệm vụ cụ thể; ghi chú điểm yếu cần cải thiện. 

 

Kết quả rất khả quan:

• Thời gian chuyển đổi màu giảm 33% (từ 73 phút xuống 49 phút).

• Thời gian chuyển đổi khuôn giảm 29% (từ 69,5 phút xuống 49,5 phút).

• Thời gian kiểm tra chất lượng giảm 50% (từ 24 phút xuống 12 phút).

• Hiệu suất sản xuất của máy ép nhựa tăng đến 10%.

​

Những điều cần chuẩn bị cho dự án SMED

 

Thành lập nhóm

 

Để đạt được kết quả tốt trong việc triển khai SMED, việc thành lập một nhóm lập kế hoạch sản xuất là rất cần thiết.

 

 

Nhóm này nên bao gồm từ ba đến năm thành viên, bao gồm công nhân, quản đốc (người trực tiếp vận hành với nhiều kinh nghiệm và ý tưởng) và các kỹ sư, kỹ thuật viên quen thuộc với máy móc và quy trình sản xuất. Những thành viên này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các thay đổi cần thiết.

 

Xem thêm: 10 nguyên nhân gây lãng phí thời gian và cách giải quyết

 

Đo lường

 

Trước khi bắt đầu đo thời gian cho SMED, bạn nên sử dụng sơ đồ Spaghetti để phân tích quy trình Changeover và đo thời gian cho từng bước. Đảm bảo rằng toàn bộ quy trình đều được ghi lại một cách chi tiết. Thông thường, quá trình chuyển đổi bắt đầu khi sản phẩm cuối cùng được sản xuất và kết thúc khi sản phẩm đầu tiên của lô mới đạt tốc độ tiêu chuẩn.

 

 

Ví dụ, bạn có thể thường bỏ qua giai đoạn máy đã chạy nhưng công nhân vẫn đang điều chỉnh máy, hoặc một số bước được thực hiện trước hoặc sau quá trình Changeover. Tất cả những yếu tố này cần được quan sát và ghi chép cẩn thận để phục vụ cho việc phân tích sau này.

 

Thông báo cho công nhân

 

Khi tiến hành đo thời gian hoặc quay video, bạn cần thông báo cho công nhân và quản lý của họ để nhận được sự đồng ý. Việc này giúp quy trình diễn ra suôn sẻ hơn, mặc dù bạn có thể có quyền hợp pháp để quay video mà không cần sự đồng ý. Tuy nhiên, nếu công nhân không đồng ý, kết quả đo của bạn có thể không chính xác. Họ có thể điều chỉnh cách làm việc của mình, khiến bạn không thể phát hiện ra những bước bổ sung không cần thiết trong quy trình.

 

 

Do đó, hãy chia sẻ thông tin với họ và thuyết phục họ về lợi ích chung của việc đo thời gian. Sự đồng thuận từ công nhân sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và giá trị của các phép đo bạn thực hiện.

 

Quy trình thực hiện dự án SMED hiệu quả

 

Bước 1: Đo thời gian Changeover

 

Quá trình SMED bắt đầu bằng việc quan sát quy trình Changeover. Bạn cần xác định các bước khác nhau trong quy trình này và đo thời gian cho từng bước. Hơn nữa, nên thực hiện quan sát nhiều lần trong quá trình Changeover, vì mỗi người có thể thực hiện các bước khác nhau và thời gian Changeover có thể thay đổi tùy thuộc vào từng thời điểm. Sau khi quan sát các lần Changeover khác nhau, bạn sẽ cần lập danh sách các bước cùng với thời gian trung bình để thực hiện từng bước.

 

 

Lưu ý rằng bạn không nên ủy quyền việc quan sát này cho người khác, vì việc quan sát trực tiếp sẽ cung cấp cho bạn và nhóm những hiểu biết quý giá về quy trình, phục vụ cho các bước tiếp theo.

 

Bước 2: Xác định các bước Internal – External Step

 

Bước tiếp theo trong quy trình SMED là xác định các bước có thể thực hiện khi máy đang hoạt động và những bước cần dừng máy. Các yếu tố này được phân loại như sau:

 

• Internal Step: Những bước chỉ có thể thực hiện khi máy đã dừng.

• External Step: Những bước chuyển đổi có thể thực hiện khi máy vẫn đang chạy.

​

 

Hãy xác định rõ các bước Internal Step và External Step, sau đó phân loại chúng bằng cách sử dụng các màu sắc khác nhau để dễ dàng quản lý cho các bước tiếp theo.

 

Bước 3: Changeover nhiều nhất có thể

 

Tiếp theo, chúng ta cần chuyển đổi càng nhiều bước Internal Step thành External Step càng tốt. Điều này có nghĩa là không chỉ chuyển đổi mà còn thực hiện các bước External trước hoặc sau quy trình Changeover. 

 

 

Dù có vẻ đơn giản, nhưng khi quan sát quá trình Changeover, bạn sẽ nhận thấy công nhân thường dừng lại để lấy dụng cụ cần thiết. Hãy chú ý đến những chi tiết này, vì bạn có thể chuẩn bị dụng cụ trước khi máy dừng và cất chúng sau khi máy hoạt động trở lại.

 

Bước 4: Giảm bớt thời gian của các bước Internal Step

 

Sau khi đã chuyển đổi các bước Internal thành External, bước tiếp theo là rút ngắn thời gian cho các bước Internal nhằm giảm thời gian dừng máy. Hãy xem xét từng bước để tìm ra những bước có thể đơn giản hóa hơn. Đồng thời, kiểm tra xem có công cụ hoặc giải pháp nào hiệu quả hơn và tiết kiệm thời gian hơn không.

 

 

Cuối cùng, sau khi áp dụng các giải pháp mới và đơn giản hóa quy trình, bạn sẽ nhận thấy thời gian Changeover đã được giảm đáng kể.

 

Xem thêm: Lead time là gì? Công thức tính thời gian sản xuất chi tiết

 

Bước 5: Giảm bớt thời gian của các bước External Step

 

Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm cách giảm thời gian cho các bước chuyển đổi bên ngoài (External Step). Hãy xem xét từng bước để xác định liệu có thể giảm thời gian hay không và thực hiện nếu có khả năng. 

 

 

Mặc dù việc này không trực tiếp làm giảm thời gian dừng máy trong quá trình Changeover, nhưng nó có thể giúp giảm tổng thời gian của toàn bộ quy trình, từ đó giảm bớt khối lượng công việc cho công nhân.

 

Bước 6: Chuẩn hóa quy trình và duy trì quy trình mới

 

Đến bước này, bạn đã hiểu cơ bản về SMED là gì và cách thực hiện phương pháp này. Tuy nhiên, bước cuối cùng, cũng là bước khó nhất và thường bị bỏ qua, là việc duy trì và áp dụng SMED liên tục. 

 

 

Bạn cần tiêu chuẩn hóa quy trình, tích hợp SMED vào các hướng dẫn vận hành và quy trình làm việc. Đồng thời, hãy đào tạo tất cả công nhân liên quan theo tiêu chuẩn mới này. Bất kỳ tiêu chuẩn nào không được duy trì sẽ nhanh chóng bị lãng quên.

 

Một số giải pháp hỗ trợ cho SMED

 

Áp dụng các thiết bị để giảm thời gian cài đặt tool, jig

 

Một giải pháp hỗ trợ cho SMED là sử dụng đồ gá để thay thế việc xiết dụng cụ bằng ốc vít, nhằm giảm thời gian thay thế các thiết bị sản xuất như công cụ, jig và template. Thay vào đó, bạn có thể áp dụng cơ chế Quick Release để tăng tốc độ thay dụng cụ.

 

Layout vị trí cho các thiết bị, dụng cụ cần thiết cho quá trình Changeover

 

Sắp xếp vị trí cho các thiết bị và dụng cụ cần thiết trong quá trình Changeover sẽ giúp việc chuẩn bị diễn ra nhanh chóng hơn. Điều này không chỉ giảm thời gian thao tác cho công nhân mà còn rút ngắn thời gian Changeover.

 

Trên đây là những chia sẻ xoay quanh SMED là gì và tầm quan trọng của phương pháp này trong việc giúp doanh nghiệp giảm thời gian chuyển đổi, tối ưu hóa chi phí và nâng cao sức cạnh tranh. Đầu tư vào SMED sẽ không chỉ tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Hãy theo dõi Bí Quyết Quản Trị Sản Xuất để cập nhật thêm những thông tin hữu ích bạn nhé!

 

>>> Có thể bạn quan tâm:

• Mô hình pestel là gì? Quy trình phân tích mô hình PESTEL

• On premise là gì? Sự khác biệt giữa On-premise và Cloud

• Các ý tưởng cải tiến trong sản xuất hiệu quả cao năm 2024

​

Để được TƯ VẤN MIỄN PHÍ phần mềm ERP, mời bạn đăng ký theo thông tin sau: