Lợi nhuận là gì? Cách tính và chiến lược tối ưu hóa lợi nhuận

Lợi nhuận là yếu tố mấu chốt quyết định sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp. Từ góc nhìn chuyên sâu hơn, lợi nhuận thể hiện hiệu quả tài chính và phản ánh sự phát triển của doanh nghiệp trên thương trường. Trong bài viết này, sẽ giải đáp mọi thắc mắc về lợi nhuận là gì, tầm quan trọng và phân loại lợi nhuận cho đến cách tính toán và chiến lược tối ưu được lợi nhuận.

 

Lợi nhuận là gì? Bản chất của lợi nhuận là gì?

 

Lợi nhuận (profit) là khoản tài chính còn lại cuối cùng sau khi lấy doanh thu đã trừ đi tất cả các chi phí liên quan đến sản xuất và kinh doanh. Nói một cách đơn giản, lợi nhuận chính là khoản chênh lệch giữa tổng thu nhập và tổng chi phí của một doanh nghiệp hoặc cá nhân.

 

 

Luôn có những sự khác biệt giữa chi phí sản xuất và giá trị của sản phẩm khi diễn ra hoạt động sản xuất và kinh doanh. Khi sản phẩm được bán, doanh nghiệp không chỉ thu hồi được số vốn đã bỏ ra mà còn kiếm thêm một khoản thặng dư, chính là lợi nhuận.

 

Lợi nhuận cơ bản phát sinh từ việc chuyển đổi giá trị thặng dư sang một dạng khác. Theo học thuyết lợi nhuận của Karl Marx, “bản chất của lợi nhuận là một hình thái biểu hiện của giá trị thặng dư trên bề mặt kinh tế thị trường”.

 

Lợi nhuận được xem là động lực chính thúc đẩy các hoạt động sản xuất và kinh doanh. Tuy nhiên, việc đo lường lợi nhuận thông qua một con số cụ thể chỉ phản ánh quy mô hiệu quả kinh doanh. Để đánh giá mức độ hiệu quả thực sự, cần xem xét tỷ suất lợi nhuận, được xác định bằng cách chia lợi nhuận cho các chỉ số khác như doanh số hàng bán ra, tổng tài sản hoặc vốn đầu tư.

 

Lợi nhuận và khả năng sinh lời khác nhau như thế nào?

 

Có lợi nhuận không nhất thiết đồng nghĩa với việc kinh doanh của doanh nghiệp đang hoạt động với kết quả tốt. Mặc dù công ty có thể có lợi nhuận dương, nhưng điều này chưa đủ để phản ánh toàn bộ tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Để thực sự hiểu rõ tình hình tài chính, doanh nghiệp cần phải xem xét thêm về khả năng sinh lời.

 

Lợi nhuận và khả năng sinh lời đều là các con số quan trọng mà kế toán cần để phân tích sự thành công tài chính của một công ty. Tuy nhiên, hai chỉ số này lại có những điểm khác nhau về ý nghĩa và cách đánh giá.

 

 

Lợi nhuận là một con số cụ thể, thể hiện số tiền còn lại sau khi đã trừ đi các chi phí. Trong khi đó, khả năng sinh lời đo lường mức độ lợi nhuận mà công ty có thể kiếm được so với số vốn đầu tư, và thường được biểu thị dưới dạng phần trăm.

 

Lợi nhuận thường được sử dụng để đánh giá hiệu suất tài chính của doanh nghiệp trong khoảng thời gian nhất định. Ngược lại, khả năng sinh lời đo lường khả năng duy trì và gia tăng lợi nhuận của doanh nghiệp theo thời gian.

 

Tham khảo thêm: 6 bước hoàn thiện quy trình sản xuất cho doanh nghiệp

 

Tầm quan trọng của lợi nhuận đối với doanh nghiệp

 

Ngoài các mục tiêu ngắn hạn như phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường, và tăng cường uy tín thương hiệu thì mục tiêu chính của mọi doanh nghiệp là có được lợi nhuận. Vì lợi nhuận là nền tảng quan trọng trong duy trì và thúc đẩy sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Cùng xem tại sao lợi nhuận giữ vai trò quan trọng như vậy đối với một doanh nghiệp:

 

Nhà đầu tư cảm thấy an tâm

 

 

Lợi nhuận là yếu tố quan trọng để xem xét sức khỏe tài chính và hiệu quả hoạt động của công ty. Cổ đông thường quan tâm đến mức độ sinh lời của khoản đầu tư của họ. Họ muốn đảm bảo rằng việc đầu tư vào doanh nghiệp sẽ mang lại lợi nhuận hấp dẫn và tạo ra giá trị đáng kể.

 

Khi lợi nhuận tăng, điều này thường làm tăng khả năng công ty sẽ tăng cổ tức chi trả cho các cổ đông. Việc được hưởng cổ tức cao hơn là lợi ích trực tiếp mà các nhà đầu tư cổ đông có thể nhận được. Do đó, khi một công ty công bố lợi nhuận hàng quý, các nhà đầu tư thường sẽ ít có xu hướng rút vốn đầu tư mà sẽ tiếp tục ủng hộ và hỗ trợ công ty.

 

Ngoài ra, các tỷ suất lợi nhuận như Hệ số giá thị trường trên thu nhập một cổ phiếu (P/E ratio) là những chỉ số quan trọng mà nhà đầu tư thường xem xét khi đưa ra quyết định đầu tư. Những chỉ số này thể hiện mức độ nhà đầu tư sẵn sàng trả cho mỗi đồng lợi nhuận mà công ty đang tạo ra, do đó có ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi và quyết định đầu tư của các nhà đầu tư.

 

Nâng giá trị cổ phiếu của doanh nghiệp

 

Hoạt động của thị trường chứng khoán chủ yếu dựa vào hai yếu tố chính: báo cáo thu nhập thực tế và dự báo thu nhập của các công ty niêm yết. Các công ty thường công bố báo cáo thu nhập hoặc lợi nhuận của mình hàng quý. Khi một công ty có lợi nhuận lớn, giá cổ phiếu của họ thường sẽ tăng lên.

 

Ngoài ra, các công ty cũng thường đưa ra các kế hoạch để cải thiện lợi nhuận trong tương lai. Những thông tin về kế hoạch nâng cao lợi nhuận cũng đem lại tác động tích cực cho giá cổ phiếu.

 

Tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư và tăng trưởng

 

 

Doanh nghiệp thường sử dụng lợi nhuận thu được để đầu tư vào những mục đích khác nhau. Một phần lợi nhuận được sử dụng dành cho việc cải thiện và nâng cấp cơ sở hạ tầng, như sửa chữa, bảo trì cải tiến máy móc, thiết bị, mở rộng nhà xưởng và văn phòng. 

 

Khoản lợi nhuận tiếp theo sẽ được dùng để đầu tư vào nguồn lực về đội ngũ nhân sự. Một số công ty chú trọng đào tạo, phát triển kỹ năng cho nhân viên và thu hút giữ chân những nhân sự có năng lực. Từ đó, công ty có thể mở rộng thị phần và tăng độ cạnh tranh của doanh nghiệp. 

 

Phân loại lợi nhuận

 

Lợi nhuận gộp

 

Lợi nhuận gộp là số tiền còn lại của doanh nghiệp sau khi trừ giá vốn hàng bán (COGS) khỏi doanh thu thuần.

 

Lợi nhuận gộp giúp doanh nghiệp hiểu rõ chi phí cần thiết để tạo ra doanh thu. Khi giá vốn hàng bán tăng, điều này sẽ dẫn đến việc lợi nhuận gộp của doanh nghiệp giảm. Đồng nghĩa với việc số tiền mà doanh nghiệp có thể dùng để chi trả các chi phí hoạt động sẽ bị giảm xuống. Ngược lại, khi giá vốn hàng bán giảm, lợi nhuận gộp tăng lên, giúp doanh nghiệp có thêm nguồn tiền để chi cho các hoạt động phát triển kinh doanh.

 

Lợi nhuận ròng

 

 

Lợi nhuận ròng là số tiền mà doanh nghiệp kiếm được sau khi đã trừ đi tất cả các chi phí, bao gồm cả lãi và thuế trong một khoảng thời gian nhất định. Để xác định lợi nhuận ròng, tính toán được lợi nhuận ròng, doanh nghiệp phải bắt đầu từ việc xác định lợi nhuận gộp.

 

Khi lợi nhuận ròng của doanh nghiệp có giá trị âm, điều này cho thấy doanh nghiệp đang ở trong tình trạng lỗ ròng. Lợi nhuận ròng phản ánh khả năng của doanh nghiệp trong việc tạo ra lợi nhuận nhiều hơn so với chi phí đã bỏ ra. Các nhà lãnh đạo có thể dựa vào chỉ số này để quyết định khi nào nên giảm chi phí hoặc cách thức mở rộng hoạt động kinh doanh.

 

Xem thêm: Quản trị tài chính là gì? Tại sao cần quản trị tài chính tốt

 

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh

 

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh là phần chênh nhau của tổng doanh thu từ hoạt động kinh doanh chính của doanh nghiệp và tổng chi phí liên quan đến các hoạt động này. Những chi phí này có thể bao gồm chi phí vận hành văn phòng, bảo hiểm, và các loại chi phí khác cần thiết cho việc duy trì hoạt động hàng ngày.

 

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh còn được gọi là lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT), bởi nó không bao gồm các khoản lãi vay hay thuế mà doanh nghiệp phải trả. Xem xét lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh để đưa ra các quyết định kinh doanh quan trọng, chẳng hạn như việc doanh nghiệp có đủ khả năng đầu tư vào các dự án mới hay nên cắt giảm phần nào chi phí.

 

Cách tính lợi nhuận chi tiết

 

 

Lợi nhuận = Tổng doanh thu - Tổng chi phí

 

Trong đó:

 

• Tổng doanh thu: Là tổng số tiền mà doanh nghiệp thu được từ việc bán sản phẩm, cung cấp dịch vụ trong quá trình hoạt động kinh doanh.

• Tổng chi phí: Là tổng số tiền mà doanh nghiệp phải chi trả cho quá trình sản xuất, kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ đó. Bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao tài sản, chi phí bán hàng, quản lý doanh nghiệp, và các chi phí khác.

 

Dưới đây là một ví dụ về cách tính lợi nhuận của một doanh nghiệp:

 

Giả sử một công ty sản xuất và bán máy tính để bàn. Trong một kỳ kế toán có thời hạn nhất định, công ty có các số liệu như sau:

 

Tổng doanh thu:

 

• Bán 1.000 cái máy tính, mỗi máy tính giá bán là 15.000.000 VND

• Tổng doanh thu = 1.000 x 15.000.000 = 15.000.000.000 VND

 

Tổng chi phí:

 

• Chi phí nguyên vật liệu: 8.000.000.000 VND

• Chi phí nhân công: 3.000.000.000 VND

• Chi phí khấu hao công cụ, máy móc: 1.000.000.000 VND

• Chi phí quản lý, bán hàng: 1.500.000.000 VND

• Tổng chi phí = 8.000.000.000 + 3.000.000.000 + 1.000.000.000 + 1.500.000.000 = 13.500.000.000 VND

 

=> Lợi nhuận = Tổng doanh thu - Tổng chi phí = 15.000.000.000 - 13.500.000.000 =1.500.000.000 VND

 

Như vậy, nếu tổng doanh thu 15 tỷ VND và tổng chi phí 13,5 tỷ VND thì lợi nhuận mà công ty đạt được là 1,5 tỷ VND trong kỳ kế toán này.

 

Tham khảo thêm: 3 cách tính khấu hao tài sản cố định chính xác và mới nhất

 

Một số yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận

 

 

Từ góc độ khách quan, sự biến động của tình hình kinh tế toàn cầu và địa phương có thể tác động đến sức mua của khách hàng và chi phí nguyên liệu, qua đó ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh nói chung. Một thị trường lớn có thể mang lại nhiều cơ hội tăng trưởng doanh số bán hàng và doanh thu cho doanh nghiệp.

 

Từ góc độ chủ quan, chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ có thể ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng, giúp duy trì và tăng trưởng lợi nhuận thông qua việc giữ chân khách hàng trung thành.

 

Khả năng quản lý rủi ro của nhà lãnh đạo, bao gồm rủi ro thị trường, rủi ro tài chính và quy trình sản xuất, cũng là ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận và sự ổn định của hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

 

Chiến lược để tối ưu hóa lợi nhuận

 

Thúc đẩy doanh thu

 

 

Một cách hiệu quả để tăng lợi nhuận ròng là tập trung vào việc gia tăng doanh thu, miễn là chi phí hoạt động được kiểm soát tốt. Có nhiều cách để công ty có thể tăng doanh thu như nâng giá sản phẩm hoặc dịch vụ, nếu nghiên cứu thị trường cho thấy khách hàng cốt lõi của công ty sẵn sàng chấp nhận mức giá cao hơn. Một phương án khác là công ty có thể đa dạng hóa danh mục sản phẩm để thu hút khách hàng mua số lượng lớn hơn. Bên cạnh đó, đội ngũ marketing và bán hàng cũng có thể nỗ lực tìm kiếm khách hàng mới, những người có tiềm năng mang lại doanh thu cao cho công ty.

 

Lập kế hoạch quản lý chi tiêu

 

Để đánh giá chiến lược nào có thể đem lại tác động lớn nhất đến lợi nhuận, doanh nghiệp cần xây dựng một kế hoạch quản lý ngân sách kinh doanh. Ví dụ, bạn muốn tăng doanh số bán hàng, nhưng bạn cần xem xét xem liệu nhân viên có thể đáp ứng được với khối lượng công việc tăng lên không. Họ cần phải sản xuất bao nhiêu sản phẩm để đạt được mục tiêu doanh số? Bạn sẽ phải thực hiện bao nhiêu hoạt động marketing để đạt được mục tiêu đó? Ngân sách kinh doanh sẽ giúp bạn có được những con số tin cậy nhất để trả lời những câu hỏi này một cách tốt nhất để đưa ra các quyết định chiến lược sáng suốt nhất.

 

Tham khảo: Hướng Dẫn Lập Kế Hoạch Sản Xuất Chi Tiết Và Hiệu Quả Nhất

 

Loại bỏ các sản phẩm kém hiệu quả

 

 

Đối với các doanh nghiệp có nhiều sản phẩm khác nhau, có thể lựa chọn loại bỏ những sản phẩm hoặc dịch vụ không bán chạy để gia tăng lợi nhuận. Việc ngừng cung cấp các sản phẩm không mang lại lợi nhuận có thể giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất và cho phép nhóm phát triển sản phẩm của công ty tập trung toàn bộ nguồn lực vào các sản phẩm có lợi nhuận cao hơn.

 

Điều chỉnh giảm chi phí

 

Ngoài việc loại bỏ các sản phẩm kém hiệu quả, một phương pháp khác để tăng lợi nhuận là cắt giảm chi phí. Các công ty có thể đánh giá và cắt giảm các chi phí trực tiếp và gián tiếp nhằm tiết kiệm chi phí, lợi nhuận nhiều hơn. Các chi phí trực tiếp liên quan cụ thể đến việc phát triển sản phẩm hoặc dịch vụ, như chi phí lao động và vật liệu. Trong khi đó, chi phí gián tiếp, còn được gọi là chi phí chung, bao gồm các chi phí liên quan đến việc điều hành doanh nghiệp nhưng không liên quan cụ thể đến sản phẩm hoặc dịch vụ được bán như tiền thuê nhà, thế chấp nơi làm việc và các tiện ích như điện, nước. 

 

Giảm số lượng tồn kho

 

Tùy thuộc vào loại sản phẩm mà công ty cung cấp, việc lưu trữ hàng tồn kho có thể cần thuê tòa nhà riêng để lưu kho và thêm nhiều nguồn nhân lực làm mất nhiều chi phí hơn. Vì vậy, giảm số lượng hàng tồn kho lưu giữ tại chỗ là một trong những cách hiệu quả để cắt giảm chi phí và cải thiện lợi nhuận ròng của doanh nghiệp. 

 

Xem thêm: 8 Cách Quản Lý Hàng Tồn Kho Hiệu Quả

 

Ứng dụng giải pháp công nghệ

 

 

Ngày nay, việc chuyển đổi số đã trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển của các doanh nghiệp. Công nghệ hiện nay đã đi sâu vào từng khâu, ảnh hưởng đáng kể đến quy trình và cách thức hoạt động của nhiều bộ phận trong doanh nghiệp.

 

Việc ứng dụng công nghệ giúp tối ưu hóa các quy trình làm việc, giảm thiểu thời gian và công sức cần thiết để thực hiện các hoạt động kinh doanh. Điều này dẫn đến hiệu quả và năng suất của nhân viên được cải thiện, giúp họ có thể đáp ứng nhanh chóng trước những biến động của thị trường và đưa ra yêu cầu phù hợp với khách hàng. Khi doanh thu tăng lên và chi phí giảm xuống kéo theo lợi nhuận của doanh nghiệp cũng được tăng lên đáng kể.

 

Đặc biệt, các công cụ quản trị tài chính số hóa đã hỗ trợ các công ty rất nhiều trong việc lập kế hoạch và quản lý ngân sách, doanh thu, chi phí và lợi nhuận. Doanh nghiệp hiện nay có thể dễ dàng phân tích các chỉ số tài chính từ các hoạt động khác nhau, nhà quản lý sẽ xác định được những chiến lược đúng đắn để tối ưu hóa lợi nhuận.

 

Qua bài viết này, đã giúp anh/chị hiểu rõ hơn về bản chất của lợi nhuận và khái niệm về phân loại của lợi nhuận. Hy vọng đã cung cấp được thông tin giá trị giúp anh/chị có thể quản lý chi tiêu tốt hơn và tăng cường lợi nhuận của doanh nghiệp mình. Đừng quên truy cập Bí Quyết Quản Trị Sản Xuất mỗi ngày để cập nhật nhiều kiến thức bổ ích cho doanh nghiệp.

 

>>> Có thể bạn quan tâm:

 

• 6 nguyên tắc quản lý tài chính doanh nghiệp hiệu quả

• Hệ thống CRM là gì? Lợi ích và chức năng của CRM

• Cách tính giá thành sản phẩm đơn giản, chi tiết nhất

​

Để đăng kí nhận tư vấn chi tiết về phần mềm, bạn vui lòng bấm vào link bên dưới: